เมื่อ 2-3 ปีให้หลังเรามักจะได้เห็นข่าวที่นักศึกษาฆ่าตัวตายกันเหมือนใบไม้ร่วงในช่วงเวลาที่ไล่เลี่ยกัน ซึ่งส่วนใหญ่มาจากภาวะเครียดและโรคซึมเศร้า เป็นเหตุให้คนในสังคมตื่นตัวมากกว่าที่เคยคิดว่าเป็นแค่การคิดไปเอง ซึ่งหลายครั้งที่โรคซึมเศร้าไปลงเอยที่การฆ่าตัวตาย นั่นเป็นเพราะสังคม ครอบครัว สถานศึกษายังขาดความเข้าใจปัญหาของวัยรุ่น วัยเรียนกับโรคซึมเศร้า วันนี้เราจึงจะมาชวนสำรวจตัวเอง คนรอบข้าง โดยเฉพาะน้อง ๆ ในวัยเรียน พร้อมทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรคนี้กัน

โรคซึมเศร้าคืออะไร

โรคซึมเศร้าเป็นโรคที่เกิดจากความผิดปกติของสมองในส่วนที่มีผลกระทบต่อความคิด อารมณ์ ความรู้สึก พฤติกรรม รวมถึงสุขภาพทางร่างกาย แต่ที่คนส่วนใหญ่รู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าก็มักจะนึกถึงเพียงอาการหรือสภาพจิตใจที่เปลี่ยนไป จึงคิดว่าโรคซึมเศร้าเกิดจากความผิดหวัง หรือการได้รับความกระทบกระเทือนทางจิตใจ และจะสามารถรักษาหรือแก้ไขได้ด้วยการให้กำลังใจ ซึ่งในความจริงแล้ว โรคซึมเศร้าเป็นโรคที่เกิดจากความไม่สมดุลของสารสื่อประสาท 3 ชนิด คือ ซีโรโตนิน นอร์เอปิเนฟริน และโดปามีน จึงจำเป็นที่ต้องได้รับการรักษาจากจิตแพทย์ เพราะนอกจากจะต้องบำบัดอย่างถูกวิธีแล้ว ยังอาจจะต้องใช้ยาในการรักษาร่วมด้วย

คนเราเศร้าได้ แต่จัดการไม่ได้ทุกคน

ต้องทำความเข้าใจก่อนว่า ก่อนที่จะเกิดเป็นโรคซึมเศร้า ความเศร้าเป็นอารมณ์พื้นฐานของมนุษย์ เพียงแต่กระบวนการฟื้นฟูจากความเศร้าของแต่ละคนต่างกัน หลายคนพอเศร้าแล้วก็พาตัวเองกลับมาได้ แต่ในขณะที่นอกจากดึงตัวเองกลับมาไม่ได้แล้ว ยังเศร้าหนักลงเรื่อย ๆ จนกลายเป็นโรคซึมเศร้า มีงานวิจัยพบว่า อาการซึมเศร้าจะถูกกระตุ้นจากอาการเสียศูนย์จากปัจจัยต่าง ๆ เช่น คะแนนสอบ การถูกประเมิน ผิดหวังไม่ได้สิ่งที่ต้องการ ความรัก ความรู้สึกผิด

แน่นอนว่าแต่ละคนจะมีอาการเสียศูนย์ที่ไม่เหมือนกัน รวมถึงวิธีการรับมือก็แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับสิ่งที่อยู่ภายในของเราว่าจะทำให้สถานการณ์ที่เกิดขึ้นรุนแรงแค่ไหน ทั้งนี้ประสบการณ์และรูปแบบความคิดก็ส่งผลให้การแสดงออกต่างกันด้วย

โรคซึมเศร้า ความเครียดและความกดดัน ชนวนสู่การฆ่าตัวตาย

หลายครั้งที่วัยรุ่นมักมีความเครียดจากการเรียนหนังสือ คนที่เด็กมักขอความช่วยเหลือจะเป็นเพื่อน ซึ่งอาจจะเกิดจากปัญหาครอบครัวก็ได้เช่นกัน แต่ที่พบได้บ่อย ๆ เป็นความกดดันจากคะแนนสอบที่ได้ไม่ตรงตามที่หวังไว้ จนเกิดเป็นอาการเศร้าตามมา และรุนแรงไปถึงการเป็นโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตายในที่สุด

ความไม่เข้าใจในโรคซึมเศร้า

หลายครั้งที่เด็กส่งสัญญาณของความช่วยเหลือมายังพ่อแม่ แต่ด้วยความที่พ่อแม่อาจจะขาดความเข้าใจ หรือยังมีความเชื่อเดิม ๆ ที่ว่าไม่ได้บ้าจะไปพบจิตแพทย์ทำไม ทำให้เด็กไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง นอกจากนั้น การนำเสนอข่าวของสื่อก็ยังเป็นชนวนสำคัญที่ทำให้เกิดการชี้นำได้เช่นกัน การนำเสนอข่าวการฆ่าตัวตายของนักศึกษาในสื่อที่มีการผลิตซ้ำและอธิบายถึงวิธีการกระทำ ส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์เลียนแบบและทำให้อัตราการฆ่าตัวตายสูงตาม ในทางกลับกันหากมีการนำเสนอในสื่อเมื่อมีข่าวคนฆ่าตัวตายถึงวิธีการแก้ไขปัญหาและการรับมือกับโรคซึมเศร้า พบว่าการฆ่าตัวตายของประชาชนจะลดลง

การป้องกันการฆ่าตัวตายจากโรคซึมเศร้าของวัยรุ่น

1. การสร้างทักษะชีวิต วัยรุ่นต้องมองโลกตามความเป็นจริง จัดการอารมณ์และสังคมได้อย่างเหมาะสม
   2. การที่สื่อไม่ผลิตหรือนำเสนอข่าวการฆ่าตัวตายซ้ำ ๆ
   3. จำกัดวิธี เช่น เอาคนไปเฝ้าสถานที่สุ่มเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย
   4. มีระบบเฝ้าระวัง เป็นโจทย์ของโรงเรียนและสถานศึกษาในการหาวิธี

โรคซึมเศร้าเป็นโรคที่เราป้องกันได้ ด้วยการฝึกให้เป็นคนคิดบวก ไม่กล่าวโทษตัวเองไปซะทุกเรื่อง ควรหางานอดิเรก คลายเครียด ทําสิ่งที่ทำให้รู้สึกตัวเองมั่นใจ มีคุณค่า รวมถึงหาคนที่พร้อมจะรับฟังเราสักคนหนึ่ง เพื่อที่จะได้ไม่เก็บเรื่องต่าง ๆ ไว้คนเดียว และอย่าอายที่จะไปพบจิตแพทย์ด้วยนะคะ

1 วันมี 24 ชั่วโมง คุณเคยลองคำนวณบ้างมั๊ยว่าแต่ละวันคุณใช้เวลาไปกับอะไรบ้าง?

บางคนใช้เวลาทำงานที่ออฟฟิศเกิน 10 ชั่วโมง ใช้เวลากับการเดินทางบนท้องถนนไม่ต่ำกว่าชั่วโมง บางคนยังแบกงานกลับไปทำต่อที่บ้านจนดึก มนุษย์เงินเดือนจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญกับความเครียดซึ่งเป็นสาเหตุของโรคต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น Office Syndrome ไมเกรน หรือแม้แต่โรคซึมเศร้า!

“คนญี่ปุ่นมีอัตราการเสียชีวิตจากการฆ่าตัวเฉลี่ยอยู่ที่ 200 คนต่อปี โดยสาเหตุมาจากความเครียดสะสมจากการทำงาน”

ปัจจุบัน มีหลายองค์กรที่ตระหนักถึงความสำคัญของ Work-Life Balance แม้แต่ในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งมีวัฒนธรรมในการทำงานหนัก เลิกงานดึก จนแทบไม่มีเวลาพักผ่อน มีหลายเคสที่ต้องจบชีวิตลง ซึ่งเราเรียกโรคนี้ว่า “คาโรชิ” (Karochi Syndrome) ไม่ว่าจะเป็นคุณเคนจิ ฮามาดะ ที่เสียชีวิตคาโต๊ะทำงานเนื่องจากหัวใจวาย ซึ่งพบภายหลังว่าคุณเคนจิ ทำงานวันละ 15 ชั่วโมงต่อวัน! หรือพนักงานสาวเอเจนซี่โฆษณาชื่อดังวัย 24 ที่ทำงานถึง 20 ชั่วโมงต่อวัน ต้องรับภาระงาน รวมถึงแรงกดดันอย่างหนักจากที่ทำงาน จนนำมาสู่ภาวะซึมเศร้า และฆ่าตัวตัวตายในอพาร์ทเม้นของบริษัท! ถือว่าเป็นโศกนาฏกรรมครั้งสำคัญที่ได้สร้างความตื่นตัวให้กับสังคมญี่ปุ่น รัฐบาลจึงผลักดันนโยบายให้ลดการทำงานเหลือแค่ 4 วันต่ออาทิตย์ ซึ่งบริษัทร้อยละ 8 ของญี่ปุ่นได้ใช้นโยบายนี้ไม่ว่าจะเป็น KFC Holdings Japan, Uniqlo หรือ Family Mart แม้แต่ในประเทศไทยเอง ก็จะเห็นได้ว่าบริษัทยุคใหม่ มักจะออกแบบออฟฟิศให้มีบรรยากาศผ่อนคลาย มีมุมนั่งชิล มุมกิจกรรม เช่นโต๊ะพูล หรือโต๊ปิงปอง บางบริษัทส่งเสริมให้พนักงานออกกำลังกายหลังเลิกงาน เพราะเชื่อว่าสภาพแวดล้อม และความสุขในการทำงานจะส่งผลให้พนักงานทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้างสรรค์

“Work to live. Don’t live to work.”

จริงๆ แล้ว เรื่องของ Work-Life Balance เป็นเรื่องที่คนให้ความสนใจมานานแล้ว ในปี ค.ศ. 1810 โรเบิร์ต โอเวน (Robert Owen) นักเศรษฐศาสตร์ และนักปฏิรูปทางสังคมชาวอังกฤษ ได้คิดสูตร 8 : 8 : 8 (The 8-8-8 Rule) เพื่อให้เราบริหารเวลา และชีวิตให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง?

8 ชั่วโมง : ทำงาน

อย่าเสพติดงาน หรือโหมงานหนักเกินความจำเป็น หาเวลาพักเบรกระหว่างการทำงาน ชั่วโมงละครั้ง ครั้งละ 5 นาที เช่น เดินเล่น เข้าหองน้ำ นั่งฟังเพลงชิลๆ เพื่อลดความตึงเครียดในการทำงาน และที่สำคัญพยายามอย่าเอางานกลับมาทำที่บ้าน

8 ชั่วโมง : สันทนาการ

หาเวลาไปเที่ยว พักผ่อนหย่อนใจ หลุดจากโลกเดิมที่เราเคยอยู่ เช่น ไปนั่งชิลร้านกาแฟ เข้าสปา ไปแฮงเอ้าท์กับเดอะแก้ง ออกกำลังกายในสวน หรือทำกิจกรรมอะไรก็ได้ ที่ทำแล้วมีความสุข ควรจะศึกษาธรรมะ ปฏิบัติธรรม เพื่อให้เรามีสติ ใจเย็น และลดความเครียดได้

8 ชั่วโมง : นอนหลับ พักผ่อน

แนะนำว่าควรเข้านอนช่วง 4 ทุ่ม แต่ไม่เกิน 5 ทุ่ม เพื่อจะได้หลับลึกในช่วงเวลาเที่ยงคืน – ตี 1 ซึ่งเป็นช่วงที่ร่างกายได้หลั่งสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย ผลการวิจัยระบุไว้ว่าการที่เรานอนน้อย จะทำให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคสมองเสื่อม โรคมะเร็ง โรคหัวใจ และโรคเบาหวาน

ถึงเวลาแล้ว…ที่เราควรจะสร้างความสมดุลให้กับชีวิตและการทำงาน…และใช้ชีวิตในแบบที่รัก

Cr. ข้อมูลบางส่วนจาก blockdit.com และ idskinexpert