เนื่องจากภูมิอากาศในประเทศไทยเป็นแบบร้อนชื้นทำให้การสร้างบ้านจะต้องคำนึงถึงลักษณะของหลังคาว่าจะช่วยทำให้ตัวบ้านมีอากาศถ่ายเทได้สะดวกและไม่ร้อนจนเกินไปหรือไม่  สำหรับลักษณะหลังคาที่เหมาะสมกับภูมิอากาศบ้านเรานั้น ควรมีคุณสมบัติคือ   เป็นหลังคาที่มีขนาดเหมาะสมและมีความลาดชันเพียงพอ ทำให้น้ำฝนไหลลงได้อย่างสะดวก และป้องกันไม่ให้น้ำรั่วซึมได้  นอกจากนี้ ยังช่วยป้องกันแสงแดดและไม่ให้ฝนสาดเข้ามาในบ้านได้

ลักษณะหลังคาบ้านที่เป็นแบบนิยมสำหรับบ้านนั้น   มีดังนี้

หลังคาปั้นหยา (Hip Roof)  เป็นหลังคาที่มีความลาดเอียงทั้ง 4 ด้านขึ้นไปชนกันที่ปลายด้านบน สามารถกันแดดกันฝนได้ทุกด้าน มีความสวยงามและทนต่อการปะทะจากแรงลมได้ดี แต่เพราะไม่มีหน้าจั่วที่ช่วยระบายความร้อน ซึ่งสามารถแก้ไขได้โดยการติดฝ้าชายคาที่มีร่องระบายอากาศ และที่สำคัญต้องระวังเรื่องจุดเชื่อมต่อที่มีมากกว่าหลังคาจั่วและหลังคาแบบอื่นๆ จึงควรติดตั้งอย่างถูกวิธีและได้มาตรฐาน

หลังคาทรงปีกผีเสื้อ(ฺButterfly Roof) เป็นรูปแบบหลังคาที่แหงนออกสองด้าน โดยด้านนอกเป็นมุมสูง ตรงกลางหลังคาจะเป็นมุมต่ำ ลักษณะคล้าย กับ ผีเสื้อกำลังกระพือปีกเพื่อบิน ส่วนตรงกลางของหลังคา จะต้องทำเป็นรางน้ำ ซึ่งอาจให้เอนมาด้านใดด้านหนึ่ง เพื่อสามารถรองรับปริมาณน้ำฝนและกักเก็บน้ำฝนได้ดีกว่าหลังคาประเภทอื่นๆ ที่สำคัญคือให้ความเป็นโมเดิร์น ดูทันสมัย

หลังคาทรงจั่ว (Gable Roof) เป็นรูปแบบหลังคาที่เหมาะสมกับภูมิอากาศในบ้านเรา เนื่องจากรูปแบบของหลังคาช่วยป้องกันและระบายความร้อนให้กับบ้านได้ดีที่สุด  สาเหตุเพราะมีพื้นที่ใต้หลังคามาก ทำให้อากาศภายใต้หลังคาทำหน้าที่เป็นเหมือนฉนวนกันความร้อน  และทำให้บ้านมีอากาศเย็นสบายขึ้น  ดังเช่น ตัวอย่างบ้านแบบ  Winchester ของโครงการ บริทาเนีย เมกะทาวน์ บางนา  ที่มีลักษณะเป็นบ้านแฝด และหลังคาทรงจั่ว นอกจากรูปแบบภายนอกของบ้านจะดูทันสมัยสไตล์อังกฤษคลาสิกแล้ว  หลังคาบ้านที่เป็นรูปทรงจั่วก็ช่วยระบายความร้อนได้ดีและช่วยประหยัดพลังงานอีกด้วย

หลังคาลาดเอียง ( Lean to Roof) หรือที่เรารู้จักกันในนามหลังคาเพิงหมาแหงน ลักษณะของหลังคาจะโดดเด่นในเรื่องความสวยงามและนิยมนำมาปรับใช้กับบ้านในสไตล์โมเดิร์นเพราะแสดงออกถึงความทันสมัย นอกจากนี้ลักษณะของหลังคายังสามารถป้องกันแดดและระบายน้ำฝนได้ดี ที่สำคัญไม่รั่วซึมง่ายและใช้วัสดุก่อสร้างที่น้อยกว่าหลังคาแบบอื่นๆ ตอบโจทย์ในเรื่องประหยัดสอดรับกับเทรนด์การอยู่อาศัยสมัยใหม่ที่มุ่งเน้นความคุ้มค่าได้อย่างเหมาะสม  ตัวอย่างเช่น บ้าน แบบ ACTON