โอ้ย! ร้อน

ช่วงนี้เริ่มเข้าสู่หน้าร้อน อากาศอบอ้าว จะเดินไปทางไหน มีแต่เสียงพร่ำบ่นของผู้คน “ร้อน” บางคนปลดปล่อยอารมณ์ตัวเองด้วยการปลีกตัวไปเดินชอปปิง ตากแอร์ รับความเย็นฉ่ำในห้างสรพสินค้า หรือไม่ก็หอบหิ้วตัวเองไปสัมผัสลมเย็นริมทะเล

แต่มีอีกหลายคนที่ต้องทนทุกข์ ทำงาน ฝ่าลมแดด ทำงานไม่มีโอกาสหยุดพักผ่อน ไม่ใช่ทำงานเพราะจำเป็น แต่เป็นหน้าที่ ที่เราต้องรับผิดชอบ การจะปลีกตัวเองไปเที่ยวรับแอร์ หรือพักผ่อน มีเวลาเพียงแค่วันหยุดเท่านั้น แต่หากวันหยุด ไม่อยากไปไหน นอนพักผ่อนที่บ้าน ตากลมนั่งดูทีวี ก็ต้องมีอะไรมาผ่อนคลายให้หายร้อน สร้างความกระชุ่มกระชวยให้กับตัวเอง และเครื่องดื่มที่เติมเต็มความสดชื่นให้กับเราได้ดี ในช่วงหน้าร้อนมีอะไรบ้าง ที่น่าสนใจ และมีคุณค่าประโยชน์อย่างไร? ไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวงนะครับ

สิ่งแรกที่เราคิดถึง ในยามที่เจออากาศร้อนๆ เหงื่อโชกอยากผ่อนคลายให้ร่างกายสดชื่น สิ่งที่เราพบบ่อยมากที่สุดคือหิวกระหาย และสิ่งที่ช่วยเราได้ดีที่สุดคือ “เครื่องดื่ม” เย็นๆ สักแก้ว กินแล้วชื่นใจ รู้ไหม? มีอะไรบ้าง?

น้ำแตงโม

กินแล้วสดชื่น คลายร้อนได้อย่างดี แต่รู้ไหม? แตงโมในตำราแพทย์บอกกล่าวเอาไว้ว่า แตงโม มีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพร โรคบิด ท้องร่วง ใช้ราก แก้ร้อนใน กระหายน้ำ อีกทั้งยังช่วยขับปัสาวะ บำรุงร่างกาย แก้อ่อนเพลีย เวลาที่เหนื่อยจากการทำงาน ทานน้ำแตงโมเย็นๆ ช่วยได้นะรู้ยัง!

เนื้อแตงโมมีไลโคปีน

มีหลายคนสงสัยว่า “ไลโคปีน” (Lycopene) เกี่ยวอะไรกับเนื้อแตงโม ก็เพราะไลโคปีน มีส่วนช่วยในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็ง และโรคหัวใจ อีกทั้งยังช่วยลดระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด

แตงโมมีดีไม่ใช่คลายร้อน แต่มีเบต้าแคโรทีน

เนื้อแตงโมมากไปด้วยสารอาหารอย่าง “เบตาแคโรทีน” (Beta-Carotene) ที่ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย ช่วยลดอาการติดเชื้อ อักเสบในระบบทางเดินอาหาร และช่วยบำรุงสายตา นอกจากนี้น้ำแตงโมยังช่วยบำรุงผิวพรรณให้ดูดี และสร้างความแข็งแรงให้กับเส้นผมด้วย

ลดน้ำหนักกินแตงโมช่วยได้

สาวๆ หรือหนุ่มๆ ที่อยากโชว์หุ่น ไม่อยากอ้วน ลงพุง กินแตงโมช่วยในเรื่องของการลดน้ำหนักได้ เพราะแตงโมมีโพแทสเซียม แคลเซียม ฟอสฟอรัส ที่ช่วยฟื้นฟูร่างกาย มีปริมาณคาร์โบไฮเดรตต่ำจึงทำให้มีพลังงานน้อย  ไม่มีไขมัน และมีกากใยสูง มีปริมาณน้ำมากกินแล้วอิ่มเร็ว

รู้ไหม? น้ำแตงโมช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ

บางคนกินเป็นอย่างเดียว เห้นแล้วกิน แต่ไม่รู้ว่าแตงโมมีประโยชน์อย่างไรบ้าง? และสิ่งที่เราไม่รู้คือน้ำแตงโมสดที่ไม่ผ่านความร้อน จะมีกรดอมิโนชื่อว่า citrulline ซึ่งกรดอะมิโนตัวนี้ใช้เป็นสารตั้งต้นในการสร้างอาร์จีนิน (arginine) กรดอะมิโนอีกตัวที่จำเป็นสำหรับร่างกาย ทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและหลั่งโกรทฮอร์โมน (growth hormone) ที่เป็นตัวช่วยกระตุ้นการสร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อส่วนต่างๆ ช่วยกระตุ้นการสร้างโปรตีนในกล้ามเนื้อ จึงช่วยลดอาการปวดเมื่อยจากการออกกำลังกายได้

เห็นไหม? ว่า น้ำแตงโมมีประโยชน์? มากมาย แต่ไม่ใช่ว่าแตงโมจะไม่มีข้อเสีย เพราะการกินแตงโมเยอะๆ ไม่ได้ช่วยให้มีพลังงานเยอะสักเท่าไหร่ มีปริมาณน้ำตาลก้ไม่ใช่น้อยเช่นกัน อย่างเรากินแตงโม 100 กรัม จะมีน้ำตาลประมาณ 6 กรัม หรือเท่ากับน้ำตาลทราย 1 ช้อนครึ่ง หากเรากินเยอะเกินความจำเป้น อาจทำให้อ้วนได้เหมือนกันนะ และอีกอย่างที่ทางการแพทย์แจ้งมาคือการกินแตงโมเยอะๆ อาจทำให้อาหารไม่ย่อยหรือเกิดอาการท้องเสียได้ เพราะน้ำแตงโมจะเข้าไปละลายน้ำย่อยในกระเพาะอาหารให้เจือจาง และสำหรับคนที่เป็นโรคไตก็ต้องจำกัดปริมาณน้ำ ควรหลีกเลี่ยงการกินน้ำแตงโม เพราะจะทำให้ไตทำงานหนักเกินไป รู้แล้วควรระมัดระวังเกี่ยวกับการกินด้วย อย่าตามใจปากจนเคยชิน!

เครื่องดื่มที่ช่วยทำให้ร่างกายสดชื่นมีอยู่มากมาย ไม่ว่าจะเป็นน้ำผลไม้ปั่น เครื่องดื่มชูกำลัง หรือผลไม้ ล้วนแต่สร้างความกระชุ่มกระชวยให้เราสดชื่นอยู่ทุกลมหายใจ แต่ก็ควรระมัดระวังในเรื่องของการกินด้วย เพราะอากาศร้อนโรคที่ตามมาก็มากหลายเช่นกัน การกินโดยที่ไม่คำนึงถึงผลที่จะได้รับ มักทำให้เราเกิดทุกข์ตามมาได้เช่นกัน

การไม่เจ็บไข้ได้ป่วย เป็นสิ่งที่ดีสำหรับการมีชีวิตอยู่ในปัจจุบัน เพราะทุกวันนี้ต้องยอมรับว่า การเจ็บไข้เป็นเรื่องปกติ แต่มีอีกหลายคนที่ป่วยเป็นโรคที่ไม่มียารักษาให้หายขาดได้ มีเพียงบรรเทาอาการหากเรารู้จักวิธีป้องกัน ก็สามารถที่จะรักษาอาการของโรคได้ ซึ่งโรคที่คนไทยกลัวอย่างยิ่งคือ โรคมะเร็ง

โรคมะเร็งคือ 

โรคมะเร็งคือ โรคซึ่งเกิดมีเซลล์ผิดปกติในร่างกาย และเซลล์เหล่านี้มีการเจริญเติบโตรวดเร็วเกินปกติ ร่างกายควบคุมไม่ได้ ดังนั้นเซลล์เหล่านี้จึงเจริญลุกลามและแพร่กระจายได้ทั่วร่างกายส่งผลให้เซลล์ปกติของเนื้อเยื่อ อวัยวะต่างๆ เหล่านั้นล้มเหลวไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ เป็นสาเหตุให้เสียชีวิตในที่สุด ได้แก่ ปอด ตับ สมอง ไต กระดูก และไขกระดูก

มะเร็งที่พบบ่อยมากที่สุด

จากรายงานผลการวิจัยพบว่าผู้ชายที่เป็นโรคมะเร็งส่วนมากเป็นมะเร็งตับ ปอด ลำไส้ใหญ่ ต่อมลูกหมาก ต่อมน้ำเหลือง ส่วนผู้หญิงที่มีการค้นพบโรคมะเร็งบ่อยคือ โรคมะเร็งเต้านม ปากมดลูก ตับ ปอด ลำไส้ใหญ่ รังไข่ และมะเร็งที่พบบ่อยในเด็กคือ โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว โรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง โรคเนื้องอก/มะเร็งสมอง และโรคมะเร็งนิวโรบลาสโตมา/Neuroblas toma (มะเร็งของประสาทซิมพาทีติก)

สำหรับคนที่เป็นมะเร็งเริ่มต้นหรือระยะแรกที่เราสามารถรับรู้ได้ ไม่ต้องกังวล สมุนไพรไทยสามารถยับยั้งอาการของโรคมะเร็งได้อย่างน่าเหลือเชื่อซึ่งสมุนไพรที่ว่านั้น สามารถหาซื้อกันได้ทั่วไป

หากจะเอ่ยถึงสมุนไพรชนิดหนึ่งที่มีสรรพคุณยับยั้งอาการของโรคมะเร็งได้ หลายคนอาจไม่รู้จักหรือไม่ค่อยจะคุ้นชื่อสักเท่าไหร่ แต่เชื่อได้ว่าสมุนไพรชนิดนี้มีประโยชน์มากมาย และสมุนไพรที่จะบอกกล่าวให้รู้คือ “แก่นตะวัน”

แก่นตะวัน หรือ Jerusalem artichoke เป็นพืชในตระกูลทานตะวัน ชาวอินเดียนแดงนิยมนำมาปลูกไว้รับประทาน เพราะเชื่อว่ามีสรรพคุณช่วยเจริญอาหาร  หัวมีลักษณะเป็นเง้าคล้ายกับหัวของขิงหรือข่า มีหลายสีเช่น สีม่วง สีขาว สีเหลือง สีแดง ฯลฯ

แก่นตะวันมีสรรพคุณอะไรบ้าง?

1. ช่วยทำให้เจริญอาหาร
2. ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย และช่วยลดการติดเชื้อ เพราะสารอินนูลินจะช่วยลดปริมาณของแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหาร อย่างเชื้อ อี.โคไล (E.Coli) และ โคลิฟอร์ม (Coliforms) และในขณะเดียวกันยังไปช่วยเพิ่มการทำงานของแบคทีเรียกลุ่มที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายให้เจริญเติบโตดีขึ้นอีกด้วย
3. ช่วยป้องกันอาการภูมิแพ้ แพ้อาหาร โดยเฉพาะในเด็ก
4. ช่วยลดความอ้วน ลดน้ำหนักได้ ภายในหัวจะมีน้ำประมาณ 80 เปอร์เซ็น และมีคาร์โบไฮเดรตประมาณ 18 เปอร์เซ็นซึ่งคาร์โบไฮเดรตส่วนใหญ่จะเป็นอินนูลิน (Inulin) ซึ่งอินนูลินเป็นสารเยื่อใยอาหารที่ให้ความหวานได้ แต่จะไม่ถูกย่อยในกระเพาะและลำไส้เล็ก จึงสามารถอยู่ในระบบทางเดินอาหารได้นาน จึงช่วยทำให้ไม่รู้สึกหิว ทำให้รับประทานอาหารได้น้อย สามารถช่วยควบคุมพลังงานที่ได้รับต่อวันได้เป็นอย่างดี จึงช่วยลดความอ้วนและป้องกันโรคเบาหวานไปด้วยในตัว
5. ช่วยในการควบคุมน้ำหนักเนื่องจากแก่นตะวันมีสารประกอบเชิงซ้อนกลุ่มคาร์โบไฮเดรตที่ให้พลังงานต่ำกว่าคาร์โบไฮเดรตทั่วไป มีลักษณะคล้ายแป้ง แต่มีคุณสมบัติในการรักษาสมดุลของสารอาหารที่รับประทาน โดยสามารถรับประทานได้มากขึ้น แต่ยังช่วยรักษาระดับพลังงานให้คงที่ได้ ทำให้รู้สึกอิ่มนาน ซึ่งไม่เหมือนกับแป้งทั่วไปที่ร่างกายย่อยสลายแล้วถูกดูดซึมเข้าไปสะสมเป็นไขมันแล้วทำให้อ้วน จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่กำลังประสบปัญหาภาวะน้ำหนักเก
6. ช่วยป้องกันไขมันในเลือดสูง เพราะเส้นใยของแก่นตะวันจะช่วยดูดซับน้ำมันและน้ำตาลที่เรารับประทานเกินไว้ ไม่ว่าจะเป็นคอเลสเตอรอล ไตรกลีเซอไรด์ หรือไขมันเลวที่เรารับประทานเข้าไปทิ้งออกทางอุจจาระ และยังมีงานวิจัยที่ระบุว่าผู้ที่มีระดับคอเลสเตอรอล และไตรกลีเซอไดร์สูง หากได้รับอินนูลินเป็นประจำก็จะช่วยทำให้ไขมันในเส้นเลือดลดลงได้
7. ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ และโรคหลอดเลือดได้เป็นอย่างดี เนื่องจากเส้นใยของแก่นตะวันเป็นตัวช่วยดูดซับไขมันที่เป็นโทษต่อร่างกายและเป็นสาเหตุของการเกิดโรคดังกล่าวทิ้งออกทางอุจจาระ
8. ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด และป้องกันโรคเบาหวานได้เป็นอย่างดี เนื่องจากแก่นตะวันมีแคลอรีต่ำ ไม่ส่งผลกระทบต่อระดับน้ำตาลในเลือดแม้จะรับประทานในปริมาณมาก จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน หากรับประทานอย่างต่อเนื่องเป็นประจำจะช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดได้ โดยมีงานวิจัยที่ระบุว่าผู้ที่ได้รับสารอินนูลินเป็นประจำจะมีโอกาสเป็นโรคเบาหวานน้อยกว่าคนที่กินน้ำตาลมากถึง 40 เปอร์เซ็น
9. ช่วยกระตุ้นการดูดซึมแร่ธาตุหลายชนิดช่วยปรับสภาพของลำไส้ให้เหมาะสมต่อการดูดซึมแร่ธาตุบางชนิดที่ไม่สามารถดูดซึมได้ในลำไส้เล็กและช่วยให้ลำไส้ใหญ่สามารถดูดซึมแร่ธาตุที่มีประโยชน์ต่อร่างกายได้เพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วยดูดซึมธาตุแคลเซียมได้มากถึงร้อยละ 20 เปอร์เซ็น รวมไปถึงธาตุเหล็ก ฯลฯ
10. ช่วยในการทำงานของระบบขับถ่าย ช่วยในการขับถ่าย ทำความสะอาดลำไส้ และเก็บกวาดของเสียในระบบทางเดินอาหารได้เป็นอย่างดี แก้อาการท้องผูกได้ เนื่องจากทำให้อุจจาระมีกากใยมากขึ้น และยังช่วยลดกลิ่นเหม็นของอุจจาระได้อีกด้วย สมุนไพรแก่นตะวันมีสรรพคุณช่วยลดอาการจุกเสียดแน่นท้อง แก้อาการท้องเสีย
11. ช่วยป้องกันสารพิษอย่างโลหะหนัก เช่น สารตะกั่ว เป็นต้น

แก่นตะวันป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่

แก่นตะวันช่วยป้องกันมะเร็งลำไส้ใหญ่ ช่วยในการทำงานของลำไส้ให้เป็นปกติ และช่วยบำรุงสุขภาพของลำไส้ใหญ่ได้เป็นอย่างดี เพราะผู้ที่ได้รับสารอินนูลินเป็นประจำ จะทำให้ลำไส้ใหญ่มีแบคทีเรียที่มีประโยชน์ต่อร่างกายเพิ่มมากขึ้น และมีปริมาณของแบคทีเรียที่เป็นอันตรายต่อร่างกายหรือแบคทีเรียที่เป็นตัวก่อโรคลดลง ทำให้แบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการเกิดแก๊สกลิ่นเหม็นในร่างกายลดลง หรือแบคทีเรียที่กินซากเนื้อสัตว์ ตัวสร้างสารก่อมะเร็งในลำไส้ใหญ่อย่าง อีโคไลก็ลดน้อยลงด้วยเช่นกัน

แก่นตะวันกินอย่างไร?

แก่นตะวันสามารถกินได้ทั้งปอกเปลือกและไม่ต้องปอกเปลือก แต่ก่อนอื่นต้องล้างให้สะอาดเสียก่อน กินแบบดิบ เหมือนกับกินผลไม้ กินง่าย กินดีมีประโยชน์ สำหรับคนที่ยังไม่เคยกินแก่นตะวันมาก่อน ควรเริ่มต้นด้วยการกินในปริมาณที่ไม่มากนักเพื่อให้ร่างกายปรับสมดุล

กินแก่นตะวันเยอะดีไหม?

สำหรับคนที่ชื่นชอบกินแก่นตะวัน ต้องมีข้อพึงระวังเอาไว้ด้วย เพราะหากเรากินมากเกินไป อาจทำให้เกิดอาการจุกเสียด แน่นท้อง ท้องอืด หรือมีอาการคลื่นไส้อาเจียนได้ นั้นเราควรกินในปริมาณที่เหมาะสม

นอกจากนี้แก่นตะวัน ยังนำมาประกอบอาหารได้หลากหลายล้วนแต่เพิ่มความหลากหลายสำหรับเมนูในแต่ละมื้อ อีกทั้งให้รสชาติที่อร่อยติดใจอีกด้วย

แหล่งอ้างอิง

คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น (รองศาสตราจารย์ ดร.สนั่น จอกลอย), สถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล (ดร.ครรชิต จุดประสงค์), สถาบันค้นคว้าและพัฒนาระบบนิเวศเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, นิตยสารธรรมลีลา ฉบับที่ 132, นิตยสารขวัญเรือน ฉบับ 849 (พญ.ลลิตา ธีระสิริ), สาระเร็ว, MedThai

ขอบคุณภาพประกอบ

http:seinthailand.com